POMPA DENEY STANDI MODERNİZASYONU |
A.Özden ERTÖZ, Tunç DEĞER, Yılmaz KARAMANOĞLU
(5. Pompa - Vana Kongresi ve Sergisi, Hilton Convention&Exhibition Center, İstanbul, 22-24 Kasım 2004)
|
Kısa Özet
|
Pompa deneyleri, yeni dizayn edilen pompaların performansının saptanması, seri imalatta performansın doğrulanması, çark çapı küçültmelerinde hesaplanan değerlerin kontrolü, özel malzemelerin yapılan pompa performansına etkisinin saptanması gibi nedenlerle yapılmaktadır. Pompa deneylerinde debinin, basma yüksekiğinin ve deney motoru giriş gücünün ölçümü yapılır. Bunlardan başka satış sözleşmesinde varsa, titreşim ve gürültü seviyesi ölçümleri de yapılabilir.
Memleketimizde pompa üreten fabrikalarda, pompa deneylerinde eskiden beri debi ölçümü sabit hacim tanklarıyla, güç ölçümü sayaçlarla, basınç ölçümü ise manometrelerle yapılmakdaydı. Dünyanın önde gelen pompa imlatçıları pompa deney laboratuarlarını modernize etmekte ve daha hassas ölçüm yapabilme kabiliyet ve tekniklerini duyurarak kuruluşlarının güven verici olduğu fikrini yaymaya çalışmaktadır. Artık elektronik debimetreler, basınç sensörleri ve bilgisaylarlar sayesinde, ölçümler elektronik ortamda gerçekleşebilmekde, insan hatasından uzak, çok daha hassas veriler elde edilebilmektedir. Yazılan yazılımlar, ve harici veri toplama kartları daha çok veri toplayarak yaptıkları analizlerle daha güvenilir sonuçlar ortaya koyabilmektedir.
Bu bildiride modernize edilen bir deney düzeneğinin yapısı incelenmektedir. Ölçümlerin elektronik olarak yapılması, elde edilen verilerin bilgisayar ortamına aktarılması ve sonuçların çıkarılması anlatılmakda, yapılan ölçümün hassasiyeti ve uluslararası standartlardaki sınıfı belirtilmektedir.
|
| |
Bildiriyi PDF formatında bilgisayarınıza indirmek için: Pompa Deney Standı Modernizasyonu (866KB)
|
| |
MİNİ VE MİKRO DÜZEYDE HİDROLİK ENERJİDEN YARARLANMA YOLLARI |
Ender DUYMUŞ, A. Özden ERTÖZ
(5. Pompa - Vana Kongresi ve Sergisi, Hilton Convention&Exhibition Center, İstanbul, 22-24 Kasım 2004)
|
Kısa Özet
|
Bütün dünyada küresel ısınmanın sebebi olan havaya atılan sera gazlarının azaltılması için alternatif enerji kaynaklarının kullanımının teşvik edilmektedir. Rüzgar enerjisi, Biyo enerji, Jeotermal enerji, Güneş enerjisi, Dalga enerjisi, Gel-git enerjisi ile birlikte eskiden kullanımı ekonomik olmayan akarsulardan mini ve mikro ölçekte yararlanmak ta alternatif enerji kaynakları arasında yer almaktadır.
Hidrolik enerjiden yararlanma yöntemlerinin üzerinde yapılan araştırmalar daima büyük güçlü tesisler üzerinde yoğunlaşmıştır. Daha önceleri fizibiletesi düşük olan hidrolik tesisler ele alınmamıştı, bugün artan petrol fiyatları küçük hidroelektrik tesislerin yapımını da ekonomik hale getirmiştir. Bu bildirimizde mini ve mikro hidrolik enejiden yararlanmak için yurt dışında türbin ve generatör üreten firmaların ve bizim ürettiğimiz bir sistemden örnekler vererek ülkemizde de bu gibi tesislerin üretimlerinin sağlanmasını teşvik etmektir.
|
|
Bildiriyi PDF formatında bilgisayarınıza indirmek için: Mini ve Mikro Düzeyde Hidrolik Enerjiden Yararlanma Yolları (2000KB)
|
| |
BİLGİSAYAR DESTEKLİ POMPA TASARIMI |
Tunç DEĞER, A. Özden ERTÖZ
(5. Pompa - Vana Kongresi ve Sergisi, Hilton Convention&Exhibition Center, İstanbul, 22-24 Kasım 2004)
|
Kısa Özet
|
Tam radyal ve yarı eksenel pompa dizaynında kullanılabilen, tasarımda deneysel sonuçlardan faydalanma imkanı sunan, “VP04.0” adında VB6.0 tabanlı bir yazılım geliştirilmiştir. Bildiride, yeni geliştirilen yazılım ile pompa dizaynına yer verilmiş; çark projeksiyonu çiziminin, profilin eğimi ile olan ilişkisi ve merkez açının, kanat açısı ile değişimi üç boyutta incelenmiş ve hata üçgenleri metodundaki hatanın azaltılmasına değinilmiştir.
|
|
Bildiriyi PDF formatında bilgisayarınıza indirmek için: Bilgisayar Destekli Pompa Tasarımı (904KB)
|
| |
DEĞİŞKEN DEVİRLİ POMPA SEÇİMİ |
A.Özden ERTÖZ, Ender DUYMUŞ
(4. Pompa - Vana Kongresi ve Sergisi, Askeri Müze Kültür Sitesi AFP Binası, Harbiye, İstanbul, 8-10 Kasım 2001)
|
Kısa Özet
|
Hydraulic Institute tarafından yapılan bir araştırmada gelişmiş ülkelerde tüketilen enerjinin % 20 si pompalar tarafından tüketilmektedir. İyi bir sistem dizaynı ve uygun pompalar kullanılarak pompaların tükettiği enerjinin % 30 azaltılabileceği aynı yayında belirtilmektedir. Bizlerin görevi pompaların enerji tüketimini en az düzeye getirmek ve enerji tüketiminin çevreye etkilerinin azaltılmasına katkıda bulunmaktır.
Pompa seçiminde ilerideki ihtiyaçları da göz önüne almak için pompa debisinin %25 , basma yüksekliğinin %10 arttırılarak sipariş edilmesi yaygın bir uygulamadır. Bu uygulama ile pompalar en iyi verim noktalarından uzaklarda çalıştırılmakta, debi fazla geldiği için de vana kısılarak debiyi ayarlamak mecburiyeti doğmaktadır. Frekans değiştiricilerin (FD) yakın zamanlarda güç elektroniğindeki gelişmelerle enerji kayıpları azaltılıp fiyatları izafi olarak ucuzladığı için pompaların değişken devirli olarak kullanılması yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu uygulamada devir sayısını azaltmak ve arttırmakta mümkün olduğundan pompa seçiminde ilerideki ihtiyaçları göz önüne almak için büyük debili pompa seçmektense kullanma şartlarına uygun pompa seçilerek sistem karakteristiğini değiştirmeden FD yardımıyla dönme sayısı ayarlanan elektrik motoru ile tahrik edilen pompalarla istenen debinin sağlanması mümkün olmuştur. Bu bildiride değişken devirli pompa seçiminin teknik ve ekonomik yönleri incelenecektir.
|
|
Bildiriyi PDF formatında bilgisayarınıza indirmek için: Değişken Devirli Pompa Seçimi (904KB)
|
| |
YERALTI SULARI POMPAJ EKONOMİSİ |
A.Özden ERTÖZ
(3. Pompa Kongresi ve Sergisi, Askeri Müze Kültür Sitesi AFP Binası, Harbiye, İstanbul, 24-26 Eylül 1998)
|
Kısa Özet
|
Yeraltı suyu elde edilmesinde kullanılan pompaların karakteristikleri sadece pompa asambleleri için verilmektedir. Kuyuya monte edilen pompanın gerçek karakteristiğini bulmak için bazı hesaplamalar yapmak gerekir.
Yazıda pompa karekteristiğine etki eden faktörler açıklanmış olup gerçek pompa karakteristiğinin hesaplanması için gereken bilgiler tablolar halinde verilmiştir. Pompa çalışırken yapılan işin harcanan güç’e oranı literatürde Telden suya verim (wire to water efficiency) olarak adlandırılmaktadır. Pompajda enerji ekonomisi sağlanabilmesi için sadece daha verimli pompa kullanılması yeterli olmayıp; telden suya verimin maksimum olması gerekir. Telden suya verimin maksimum olduğu çözüm genelde en ekonomik çözüm değildir. Yatırım maliyetleri ile işletme maliyetinin en ekonomik olacak şekilde seçim yapılması gerekir.
|
|
Bildiriyi PDF formatında bilgisayarınıza indirmek için: Yeraltı Suları Pompaj Ekonomisi (426KB)
|
|
JEOTERMAL AKIŞKANLARIN POMPAJI |
A.Özden ERTÖZ
(Jeotermal Enerji Doğrudan Isıtma Sistemleri: Temelleri ve Tasarımı Seminer Kitabı, TTTMOB Makina Mühendisleri Odası, 2001)
|
| |
Kendiliğinden yeryüzüne çıkan jeotermal akışkanlardan tarih boyunca sağlık amacıyla yararlanılmıştır. Kendiliğinden yeryüzüne çıkamayan jeotermal kaynaklardan yararlanmak için artezyen kuyularının açılması ve burada bulunan jeotermal akışkanın yeryüzüne pompalanması gerektiğinden gelişme sondaj ve pompa teknolojisinin ilerlemesiyle yaşanabilmiştir. 1970 yılından önce jeotermal akışkanların pompalanması için normal soğuk su tipi derin kuyu pompaları kullanılmıştır. Sıcaklığın ve dinamik seviyenin yüksek olmadığı durumlarda sınırlı bir ölçekte sonuç alınmıştır. 1970’lerin başlarında enerji üretimi maksadıyla açılan kuyularda kullanılan yüksek sıcaklıklı jeotermal pompaların ömürleri 30-60 gün olmuştur. Daha sonraları jeotermal akışkanların derinkuyu pompalarının hidroliğine ve mekaniğine yaptığı etkiler incelenmeye başlanmış, yapılan konstrüktif değişiklikler sonucunda 1980’lerin sonuna doğru pompa ömürleri 12-14 ay civarına çıkarılmıştır. 1990’larda ise kuyu içindeki kabuklaşma sorununa kesin çözümler üretilmiş ve pompaların çalıştırılması ve durdurulması talimatları geliştirilerek işletme hatası yapılmadan işletilen uygun pompaların ömürleri 5 yılın üzerine çıkarılmıştır.
|
|
| |
| |
