Vansan Makina Sanayi 1984 yılından beri imalatını yaptığı Jeotermal Pompalar ile Türkiye'nin ilk jeotermal pompa üreticisidir.
Vansan Jeotermal Pompaları büyük projelerde 130 ºC su sıcaklığına kadar yüksek sıcaklıklarda başarı ile kullanılmaktadır.
 |
Yandaki şekilde milleri mil muhafaza borusu ile korunmuş bir jeotermal derin kuyu pompası kesiti görülmektedir.
Bu pompada mil, “Mil muhafaza borusu” içine alınmış olup yataklar su ile yağlanmaktadır.
Yeryüzünde bulunan akıtma başlığı en aşağıda bulunan pompa asamblesini taşıyan kolon boruları ve mil muhafaza borularını taşımaktadır.
Kolon boruları genellikle 3 m.(10')'lik bölümler halinde vidalı veya flanşlı olarak imal edilir.
Mil muhafaza borusunun her ek yerinde bir yatak vardır.
Kolon borularının ek yerinde mil muhafaza borusu merkezleyicileri bulunur.
En altta bulunan pompa grubu eksenel uzama farklılıklarına karşı önlemi alınmış bir yapıda olmalıdır. |
Jeotermal Pompalarda Uzama Farklılıkları
Jeotermal Kuyularda kuyu içi sıcaklıkları derinliğe bağlı olarak değişmektedir. Pompanın çalışmasıyla derinlerdeki daha sıcak akışkanların etkisiyle ani sıcaklık degişimleri sonucunda pompada ısınma hızına bağlı olarak farklı uzamalar meydana gelmektedir.
Uzama farklılıklarını incelemek için dik milli derinkuyu pompasını iki kısımda ele alalım. Birinci kısmı kolon borusu, mil muhafaza borusu, pompa ara çanakları gibi sabit duran kısım, diğeri ise kolon milleri, pompa mili ve çarklar gibi dönen kısımlar olarak olarak ele alalım.
 |
Pompayı çalıştırmadan önce kuyu içinde (1) ısıl dengede bulunan bu elemanlar pompa çalışınca eksenel hidrolik kuvvetlerin etkisiyle derhal milde bir uzama meydana gelir (2)ve pompa dönmeye başlar. Kısa bir süre sonra kolon boruları yüksek sıcaklıklı jeotermal akışkanla karşılaşınca hemen uzayacaktır. Miller daha kalın ve mil muhafaza boruları ile korunmuş olduklarından geç ısınacağından pompa çarkları aynı seviyede kalırken kolon boruları uzadığı için ara çanaklar aşağıya doğru inecek, netice olarak çarklar ara çanakların üstüne dayanacaktır (3). Bir müddet sonra miller de ısınınca ara çanaklar içindeki çarklar tekrar denge durumuna gelecektir (4). |
Jeotermal Çıkış Başlığı Grubu
Çıkış başlığı bütün pompanın ağırlığını ve tahrik motorunu taşıyabilecek yapıda olmalı ve kuyu ağzı flanşına oturarak kuyuyu dış havadan izole edebilmelidir. Ayrıca kolon borusundaki ısıyı motora iletmemeli ve salmastradan gelebilecek sıçramalara karşı motoru koruyabilmelidir. Üzerinde mil muhafaza borusuna girecek uygun bir yağlayıcı sıvı bağlantısı bulunmalıdır. Ayrıca hem flanş üzerinde hem de çıkış borusu üzerinde uygun yerlerde ½” manşonları olmalıdır. Çıkış borusundan akıtma başlığına hiç bir zorlayıcı kuvvet gelmemelidir.
İnhibütör ve Seviye Boruları
Akıtma başlığının yanında kuyu içine uzanan iki adet ince boru bulunmaktadır. 316 paslanmaz çelikten dikişsiz çelik çekme borular kalın etli Ø8mm iç çapı takriben 4.5 mm olan makaraya sarılı olarak gelen borulardır. Bu boruların birinden pompanın çok altındaki bir seviyeye (pompanın yaklaşık 50 m.altına) kuyu ekseninde merkezlenmiş bir difüzörden inhibitör enjekte edilmelidir. Bu sayede enjekte edilen inhibütör yeterince karışarak pompaya girecek ve istenen sonuç elde edilecektir. İkinci borudan ise kuyu içindeki statik seviyeler devamlı kontrol edilerek kayıtları tutulmalıdır. Azotla annülüsü basınçlandırılan kuyularda her iki görev uygun bir manifold sayesinde tek inhibitör borusu ile de yapılabilir.
Pompa çıkışında jeotermal akışkanın basıncının azalması sonucu kolon borusu içerisinde iki fazlı akışa müsaade etmemek gerekir. Bunun için akıtma başlığı çıkışında, akışkan sıcaklığına ve gaz miktarına bağlı olarak hesaplanacak bir çıkış basıncının altına düşülmemelidir. Bu basınç eşanjörde, reenjeksiyonda kullanılabileceği için bir kayıp değildir.
Pompa grubu
Pompa gurubu emiş filtresi,emiş haznesi,ara çanak ve çarklar ile çıkış haznesinden oluşur. Pompadan beklenen istenen debiyi uygun basınçta sağlamasıdır. Bunu yaparken aşırı sıcaklık, eksenel kuvvetler ve aşırı basınç pompayı etkilememelidir. Bundan başka sadece en yüksek debide yüksek verimli olmayıp yüksek verimliliğini tüm kullanım alanı boyunca devam ettirebilmelidir. Jeotermal pompalar değişken devirli olmalı ve en çok çalışacağı debide verimi maksimum olmalıdır.
 |
Jeotermal pompalar derin kuyularda kullanılacağı gibi, sirkülasyon pompası olarak ara pompajda da kullanılabilirler.
Bu uygulamalarda pompa grubu yandaki fotoğraftaki gibi bir kılıf içine alınır ve in-line tip özel çıkış başlığı kullanılır. |
JEOTERMAL POMPALAR REFERANS LİSTESİ
Sıra No |
İsim |
Yer |
Su Sıcaklığı (ºC) |
Q (lt/sn) |
H (m) |
Montaj Derinliği (m) |
Montaj Tarihi |
1 |
Ünlü Sarılar |
Bergama |
60 |
27 |
38 |
15 |
1984 |
2 |
Oruçoğlu Termal |
Afyon |
60 |
20 |
55 |
33 |
1991 |
3 |
Oruçoğlu Termal |
Afyon |
60 |
20 |
55 |
33 |
1991 |
4 |
Balpaş A.Ş. |
Balıkesir |
65 |
20 |
75 |
42 |
1991 |
5 |
Balpaş A.Ş. |
Balıkesir |
65 |
60 |
75 |
42 |
1991 |
6 |
Çan Belediyesi |
Çanakkale |
45 |
2 |
75 |
32 |
1991 |
7 |
İzulaş |
İzmir |
100 |
4 |
42 |
32 |
1992 |
8 |
Oruçoğlu Termal |
Afyon |
60 |
20 |
55 |
33 |
1993 |
9 |
Bolvadin Belediyesi |
Afyon |
70 |
15 |
35 |
20 |
1993 |
10 |
Manolya Apt. |
İzmir |
130 |
2 |
35 |
59 |
1994 |
11 |
Emek Evler 84 |
İzmir |
110 |
10 |
80 |
57 |
1994 |
12 |
Termal Apt. |
İzmir |
130 |
10 |
80 |
57 |
1994 |
13 |
Dokuz Eylül Üniversitesi |
İzmir |
60 |
4 |
60 |
38 |
1994 |
14 |
Vural İnşaat |
İzmir |
112 |
3 |
95 |
64 |
1995 |
15 |
Mürüvvet M. Manav Apt. |
İzmir |
130 |
2 |
35 |
53 |
1995 |
16 |
Manyas Termal |
Manyas |
80 |
12 |
65 |
51 |
1995 |
17 |
Oruçoğlu Termal |
Afyon |
60 |
20 |
55 |
33 |
1995 |
18 |
Ortadoğu Akvaryum |
Bergama |
75 |
25 |
50 |
19 |
1996 |
19 |
Manyas Termal |
Manyas |
80 |
12 |
65 |
51 |
1996 |
20 |
Şişko Restaurant |
İzmir |
60 |
4 |
30 |
33 |
1997 |
21 |
Balçova Jeotermal (N1) |
İzmir |
112 |
15 |
90 |
81 |
1998 |
22 |
Balçova Jeotermal (B4) |
İzmir |
112 |
20 |
130 |
72 |
1998 |
23 |
Balçova Jeotermal (B10) |
İzmir |
114 |
25 |
130 |
72 |
1998 |
24 |
Balçova Jeotermal (B11) |
İzmir |
112 |
24 |
140 |
81 |
1998 |
25 |
Remar Ltd.Şti. |
Dikili |
85 |
7 |
70 |
51 |
1998 |
26 |
Ilgaz Deri |
Gönen |
95 |
15 |
80 |
60 |
1998 |
27 |
Dokuz Eylül Üniversitesi |
İzmir |
90 |
10 |
120 |
117 |
1999 |
28 |
Oruçoğlu Termal |
Afyon |
60 |
25 |
80 |
72 |
1999 |
29 |
Kızılcahamam Bel. |
Ankara |
64 |
65 |
40 |
65 |
1999 |
30 |
Mustafa Özer |
Afyon |
67 |
15 |
110 |
65 |
1999 |
31 |
Orme Jeotermal |
Aydın |
76 |
5 |
85 |
85 |
1999 |
32 |
Bolvadin Belediyesi |
Afyon |
50 |
10 |
50 |
45 |
2000 |
33 |
Gönen Kaplıcaları |
Balıkesir |
68 |
40 |
70 |
80 |
2001 |
34 |
Balçova Jeotermal |
İzmir |
104 |
42 |
120 |
70 |
2001 |
35 |
Gönen Kaplıcaları |
Balıkesir |
62 |
30 |
80 |
80 |
2001 |
36 |
Gönen Kaplıcaları |
Balıkesir |
76 |
20 |
80 |
80 |
2001 |
37 |
Gönen Kaplıcaları |
Balıkesir |
82 |
30 |
70 |
80 |
2001 |
38 |
Balçova Jeotermal |
İzmir |
128 |
17 |
120 |
100 |
2001 |
39 |
Ilgaz Deri |
Gönen |
60 |
12 |
100 |
75 |
2001 |
40 |
Dokuz Eylül Üniversitesi |
İzmir |
110 |
8 |
90 |
100 |
2001 |
41 |
Gönen Kaplıcaları |
Balıkesir |
68 |
40 |
70 |
80 |
2002 |
42 |
Altınyunus Oteli |
Çeşme |
70 |
50 |
18 |
15 |
2002 |
43 |
Balçova Jeotermal |
İzmir |
129 |
42 |
100 |
90 |
2002 |
44 |
İller Bankası Genel Müd.lüğü
|
Ankara |
130 |
56 |
150 |
165 |
2002 |
45 |
Balçova Jeotermal |
Narlıdere |
105 |
15 |
110 |
90 |
2003 |
46 |
Sandıklı Jeotermal A.Ş. |
Afyon |
70 |
100 |
75 |
40 |
2003 |
47 |
Doğan Jeotermal |
Bergama |
67 |
20 |
118 |
80 |
2003 |
48 |
Entur Termal |
Edremit |
60 |
7 |
45 |
20 |
2003 |
49 |
Çeşme Jeotermal |
İzmir |
57 |
45 |
60 |
20 |
2003 |
50 |
Kızılcahamam Belediyesi |
Ankara |
85 |
35 |
50 |
70 |
2003 |
51 |
Doğan Jeotermal |
Bergama |
90 |
3 |
12 |
--- |
2003 |
52 |
Doğan Jeotermal |
Bergama |
60 |
2 |
20 |
--- |
2003 |
53 |
Entur Termal |
Edremit |
60 |
7 |
45 |
20 |
2004 |
54 |
Kuzuluk Kaplıcaları |
Adapazarı |
80 |
35 |
73 |
60 |
2004 |
55 |
Başkent Üniversitesi |
Ankara |
60 |
35 |
40 |
60 |
2004 |
56 |
Çeşme Jeotermal |
İzmir |
60 |
50 |
60 |
60 |
2004 |
57 |
Orme Jeotermal |
İzmir |
80 |
40 |
90 |
80 |
2004 |
58 |
Madanoğlu |
İzmir |
90 |
24 |
35 |
--- |
2004 |
59 |
Madanoğlu |
İzmir |
90 |
58 |
95 |
--- |
2004 |
Yukarıdaki dökümanlar pdf formatında hazırlanmıştır ve görüntülemek için Acrobat Reader programı gerekmektedir.
| Adobe Acrobat Reader Programını yüklemek için |
 |
|